|
Sylwia Hanff
Rewindykacja cielesności; uleczenie człowieka poprzez ciało: „ciało bez organów”- wykorzenienie Boga, „pokawałkowanie” – uwolnienie ciała od świadomości;
erotyzm i komunikacja; język ciała i hierofania.
„Ale całe ciało to tylko początki, i nieobecność i nieobecność, i nieobecność
Nieobecność”
Antonin Artaud
Artaud’a ujawniającego „ to, co niemyślane” (Foucault) umieścić można w kontekście myślenia zapoczątkowanego przez Nietzschego. W kontekście myśli kwestionującej rozum i fundamentalne kategorie racjonalizmu; w kontekście krytyki kulturowych instytucji i języka pierwotnemu chaosowi przeciwstawiającego obiektywny ład świata; myśli odrzucającej humanistyczną metafizykę, według której rozum stanowi esencję człowieka. Artaud’owska „pamięć o chaosie” - brak bytu, niemożność myślenia, umysł, który jest otchłanią - może odsyłać do konsekwencji nietzscheańskiej destrukcji myślenia zachodniego, jakie dojrzał np. Derrida. Ale właśnie owa „pamięć o chaosie” jest powodem, dla którego odwołuję się do myśli Bataille’a, a także Klossowskiego. Ich myśl inspirowaną filozofią Nietzschego, można bowiem umieścić poza postmodernizmem zrywającym jakąkolwiek więź z absolutem (por. PRS).
Artaud’owi nie chodziło o ateizm, który okazuje się monoteizmem – będąc racjonalnym odwołuje się do absolutnej podstawy, boga poręczyciela (i bogów kolejno intronizowanych, zwanych przez filozofów Logos, Telos, Byt itd.). Ateizm pozostaje więc w obrębie „zachodniego” myślenia (metafizyki obecności), które jest bezradne wobec doświadczenia Artauda.
Ateizm łączy się z rozumem, który zajął miejsce jedynego, normatywnego boga. Pojawia się nowy dogmat i granica, której strażnikiem jest rozum odrzucający to, co nieredukowalne do jego struktury, rozum uniwersalny respektujący stadne popędy i wartości zapewniające przetrwanie gatunku ; jest to granica ludzkiej rzeczywistości podporządkowanej zasadzie użyteczności, porządku i normalności. Ateizm wyznacza powszechnie obowiązującą sferę przeświadczeń – sferę możliwej komunikacji i intersubiektywizacji doświadczeń, czyli koherencji wspólnoty.
Artaud’owi przede wszystkim chodzi o „ogólne zapadnięcie życia”, dalej o „centralne zapadnięcie duszy”. Są to symptomy upadku racjonalizmu europejskiego, dualistycznej kultury. Racjonalizm to dla Artaud’a świadomość oddzielona od prawdziwej kultury , prawdziwego życia.Podczas gdy kultura prawdziwa to kultywacja człowieka prowadząca do przemiany jego istoty - osiągnięcia pełni ciała i umysłu. Chodzi o otwarcie się na to, co w kulturze pierwotne, na wymiar, z którego znaczenia się wyłaniają i na to, z czego rodzi się podmiotowość. Dlatego Artaud mówi o chaosie, o anarchii. Istotnie dla świadomości, dla ego cogito jest to chaos. Chodzi o uzyskanie dostępu do źródeł życia, powrót do życia, które przemawia przez ciało i gest aktora.
|
Teksty 
